سالماس یوُردوم

 

● نیگار تمرلی ( نگار تمری )

سالماس تاریخینین ایلک قورولتایی

( نخستین سمینار تاریخ سلماس 17 اردیبهشت 1387 )

 

شافاقلارین رنکی آتدی ، گون قارالدی یوُردوم اوسته

آیسیز – اوُلدوزسوز بیر گئجه کؤلگه سالدی یوُردوم اوسته

آمان بئله قَره گونده ن ، بیر تَک اؤلوم گَلیر اؤنده ن

گؤی اوُتاندی گؤردویونده ن ، قاناد آلدی یوُردوم اوسته ن

 

قیشا چؤندی گؤزه ل یازی ، نه شَنلییی نه آوازی

قوُلاق وئرسه ز اؤلوم سازی ، نغمه چالدی یوُردوم اوسته

اثر یوخدی اوُمودلاردان ، آغاجدان ، گؤیده ن ، اوتلاردان

ائیله بیر کی بوُلوتلاردان اود بوشالدی یوُردوم اوسته

 

آپاردی شهری قان سئلی ، قیریلدی سازلاری تئلی

اَییلدی خالقیمین بئلی ، کیم اوُجالدی یوُردوم اوسته

قانلا سوُلندی توپراقی ، آرخاسیندا یوخ دایاقی

سینسین دوشمانین اَیاقی ، ایزی قالدی یوُردوم اوسته

 

گؤزلرده ده قالسا قان یاش ، بیر گون گَلدی بیتدی ساواش

گؤی آچیلدی یاواش یاواش ، چَن آزالدی یوُردوم اوسته

هریئرده غم ، هر یئرده قان ، بوُدور نیگار بیزه قالان

او گؤنلری یادا سالان اوز ، سارالدی یوُردوم اوسته

 

Salmas Yurdum

Şafaqların rənkı atdı , gün qaraldı yurdum üstə

Aysız ulduzsuz bir gecə , kölgə saldı yurdum üstə

Aman beylə qərə gündən , bir tək ölüm gəlır öndən

Göy utandi gördüyündən , qanad aldı yurdum üstən

 

Qışa çöndı gözəl yazi , nə şənliyi nə avazı

Qulaq versən ölüm sazı , nəğmə çaldı yurdum üstə

əsər yoxdı umudlardan , ağacdan , göydən , otlardan

eyləbir kı buludlardan od yağdı yurdum üstə

 

apardı şəhrı qan selı , qırildı sazların telı

əyildi xəlqimin belı , kim ucaldi yurdum estə

qanla sulandı topraqı , arxasında yox dayağı

sınsın düşmanın ayağı , izi qaldı yurdum üstə

 

gözlərdə qalsa qan yaş , bir gün gəldi bitdi savaş

göy açıldi yavaş yavaş , çən azaldi yurdum üstə

hər yerdə ğəm , hər yerdə qan , budur NİQAR bizlərə qlan

o günləri yada salan üz , saraldı yurdum üstə

 

● Niqar Təmərli , 2008 Salmas    

Salmas tarixinin ilk qurultayi

نوشته شده توسط علی اسماعیلی در 87/03/19 ساعت | لینک ثابت |

---

همایش تاریخ سلماس برگزار می شود

سالروز زلزله  سلماس سلماسی هارا از سه سال پیش بر آن داشته که همایش هاو جلساتی را برای مطرح کردن سلماس و سلماسی ها انجام پذیرد در این سال که به نام نو اوری و شکوفایی نام گذاری شده است سلماس دوباره برای همایشی جدید خود را آماده می سازد . این بار سازمان آموزش و پرورش سلماس اقدام به برگزاری همایش تاریخ سلماس کرده است امید است  اقداماتی نظیر این در سال های اتی شاهد باشیم .

نوشته شده توسط علی اسماعیلی در 87/02/11 ساعت | لینک ثابت |

---

انعکاس فولکلور آذربایجان در اشعار حیدر بابای شهریار

 

 

 

نوشته دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی

 

 

فولکلور هر ملتی آیینه تمام نمای زندگانی هر ملتی محسوب می شود و انعکاس فولکلور ملی در اشعار هر شاعری نمایانگر مردمی و ملی بودن آن شاعر می باشد. شاعر شیرین سخن شهریار نیز از این جمله شاعران مردمی است که توانسته با الهام گیری از فولکلور غنی آذربایجان حیدر بابای خود را جهانی سازد.

فولکلور غنی آذربایجان که میراث چندین هزارساله مردم آذربایجان محسوب می گردد بر اساس انعکاس در اشعار این چنین شاعران است که آثاری از آن ادبیات شفاهی  در ادبیات مکتوب ما بر جای مانده است . در این مقاله سعی گردیده عناوین فولکلور آذربایجان که در اشعار حیدر بابای شهریار منعکس شده ، استخراج و توضیح داده شود.

 شهریار درمنظومه حیدر بابا ، اشعار فولکلوریک خود را با این ابیات شروع می کند:

حیدر بابا ائلدئرئملار شاخاندا

سئللر سولار شاققیلداییب آخاندا

قیزلار  اونا صف باغلاییب باخاندا

سلام اولسون شوکتیزه ائلیزه

منیم ده بیر آدیم گلسین دیلیزه

و سپس محیط روستائی اشعار حیدر بابا یعنی روستای شنگل آوا - که در نظر هر روستایی قابل تجسم است -  را با این اصطلاحات به نمایش می گذارد از جمله :

کهلیکلرین اوچماسی

دووشانلارین قاچماسی

باغچالارین چیچکله نیب  آچماسی

قار چیچه یین چیخماسی

 و وزش باد در آستانه بهار تصویر ساز رسیدن جشن بزرگ سال نو می باشد که مراسمات آن  با طمطراق زیاد در اقصا نقاط آذربایجان به شکل زیبا و با شکوهی اجرا می شود. شهریار مراسم شروع جشنهای بهاری را با شب آخر چهارشنبه بازگو میکند و آن هم با مراسم شال ساللاماق یا بئلدی بئلدی ی خودمان

 

بایرام ایدی گئجه قوشو اوخوردو

آداخلی قیز بیگ جورابین توخوردو

هر کس شالینبیر بجادان سوخوردو

آی نه گوزه ل قایدادی شال ساللاماق

بی شالینا بایراملیغی باغلاماق

که در اینجا اشاره ای تلویحی به مراسم بایراملیق و دادن هدیه هم شده است.

از دیگر مراسمهای بهاری مردم آذربایجان آششیق اویناتما، یومورتا بویاما و یومورتادویوشدورمه می باشد که شهریار به شکل زیبایی در منظومه حیدر بابا آورده است :

یومورتانی گویچک گوللو بویاردیق

چاققیشدیریب سینانلاری سویاردیق

 اویناماقدان بیرجه مه یه ر دویاردیق

علی منه یاشیل آشیق وئرردی

ایرضا منه نوروز گولو ده ره ر دی

و در جای دیگر از مراسم حنا بندان دختران و تمیز کردن خانه های روستائی که از اولین هفته ماه آخر سال شروع می شود بدین شکل  صحبت می کند:

بایران اولوب قیزیل پالچیق ازه رلر

نقیش ووروب اوطاقلاری بزه رلر

طاخچالارا دوزمه لری دوزه رلر

قیز گلینینفیندیقچاسی حناسی

هوسله نهر آناسی قایناناسی

قسمت جدانشدنی دیگر از فولکلور آذربایجان عاشیق های آذربایجان می باشد . قدمت این  خنیا گران چیره دست که به قدمت تاریخ ترکان می باشد در کلیه مراسمات مردم آذربایجان اعم از عروسی و شادی های مردمی به اشکال مختلف دیده می شود در حیدر بابای شهریار به شکل زیبایی منعکس است

 

حیدر بابا میر اژدر سسله نه ننده

کند ایچینده سسد ه ن کوی ده ن دوشه نده

عاشیق روستم سازین دیلله ندیره نده

یا دیندادیر نه هوله سه ک قاچاردیم

قوشلار تکین قاناد چالیب اوچاردیم

سنت دیرین قصه گوی درآذربایجان که از قدمت زیادی برخوردار است در اشعار حیدر بابا منعکس شده است. آن هنگام که در شبهای طولانی و سرد آذربایجان مشغولیتی جز قصه گویی وجود نداشت بازار مادر بزرگهای قصه گو بسیار رونق داشت. قصه های کوروغلو، ساری اینک، ملیک ممد، ملیک جومشود،اصلی- کرم و دیو های ترسو از جمله داستانهای بسیار محبوب آذربایجانیان محسوب می شد. در میان کودکان نیز داستان بزی که به خاطر بچه هایش با گرگی درنده در می افتد و به خاطر عقلش بر وی چیره می گردد بسیار خواهان داشت. این داستان همان داستان مشهور شنگولوم – منگولوم می باشد که در ذهن شهریار برجای مانده و در حیدر  بابا منعکس شده است:

قاری ننه گئجه ناغیل دییه نده

کولک قالخیب قاب باجاانی دویه نده

قورد کئچی نین شمگیلیسین یییه نده

من قاییدیب بیر ده اوشاق اولایدیم

بیر گول آچیب اوندان سونرا سولایدیم

در فولکلور آذربایجان دوره گردها از مهمترین عناصر خبر رسانی روستائیان  از تحولات جامعه و وسائل نو ظهور بود که امروزه تقریبا این تیپ فروختن وسائل و اشیا لازمه برای روستائیان منسوخ شده است. شهریار می گوید:

حیدر باب بولاقلارین یارپیزی

بوستانلارین گولبه سری قارپیزی

چرچیلرین آغ ناباتی ساقیزی

ایندی ده وار داماغیمدا داد وئره ر

ایتگین گئد ه ن گونلریمده ن یاد وئره ر

 

مراسمهای با شکوه و سنتی عروسی که یادگار جامعه ای غیر صنعتی می باشد و بقایای آن هنوز هم در گوشه و کنار آذربایجان بر جای مانده است از چشمان تیز بین شهریار دور نمانده است مانند مراسم حنا( حنا گئجه سی)، شمع روشن کردن، آلما آتما و هنر نمائی عاشیق ها در مجالس عروسی

حیدر بابا کندین طویون توتاندا

قیز گلین لر حنا پیلته ساتاندا

بی گلینه دامدان آلما آتاندا

منیم ده او قیزلاریندا گوزوم وار

عاشیق لارین سازلاریندا سوزوم وار

بی شک حیدر بابای شهریاربه خاطر همین سبک روان ،بی ریا و برخاسته از روح معنوی و مادی مردم آذربایجان بود که جزو ماندگارترین آثار هنری بشریقرار گرفت و از همان ابتدای انتشارش بر دلها نشست و دهها تن نظیره به آن نوشتند و به دهها  زبان دنیا ترجمه شد و برصفحات دهها کتاب درسی جای گرفت .

 

منابع

کلیات نرکی شهریار  انتشارات الهدی 1371

آذربایجان شفاهی خالق ادبیاتینا  بیر باخیش، دکتر هیئت

 Tohidmelikzade@yahoo.com

نوشته شده توسط علی اسماعیلی در 86/12/22 ساعت | لینک ثابت |

---

سلماسیم

سلماسیم
دوغدوغوم بؤلگه نین سلماسدیرآدی
بال دادان آلماسی قئیماغین دادی
اولسام هر هایاندا شیریندیر یادی
نه قده¬ر من وارام بسله رَم اونو
جننتده یاشارسام سسله¬رَم اونو .
اوغلانی¬وار ایگید قیزلاری گؤزل
تاریخی اون مین ایل بوگوندن اَزه¬ل
یازیبدی تاریخین اَیری یوخ دوزاَل
اوچ قارداش تک¬داغی زولاتک چایی
تاریخده¬ کول¬تپه اولوبدور پایی
من اؤزگور اوغلویام اونوندورجانیم
هر واریم ثروتیم شهرتیم شانیم
یولوندا سوروشسون دان ساعات آنیم
آباد اول سلماسیم یوز مین ایل یاشا
قوی بئله شوهرتین دونیانی آشا.

علی حق نظری صدقیانی ( اوزگور )

 

نوشته شده توسط علی حق نظری صدقیانی (اوزگور) در 86/12/16 ساعت | لینک ثابت |

---

نیسگیللی( زولا)

نیسگیللی( زولا)
زولا جان دردین آلیم یاردیم ائله
گؤز یاشیم آخدی سنه دؤندو سئله
من سنین سیرداشینام قارداشینام
سؤزومو سئلده¬ن آلیب وئرمه یئله .
بالالار سنله قارشی دوروبدولار
دامارین اوستونه سد ووروبدولار
داغلارین گؤزده¬ن آخان قان یاشینی
آزدریب باشقا یولا بوروبدولار .
هانی بس داغدان آشان شلاله¬لر
آل قانین خاطیره¬سی او لاله¬لر
هاردادی ائل گوجونون شاریلتیسی
داش آتیر سوی کؤکونه سولاله¬لر .
سلماسدان اؤتن یولون باغلادیلار
سلماسین باغرینی لاپ داغلادیلار
سن آخی هر کیمه مین خاطیره¬سن
یاسیندا خاطیره¬لر آغلادیلار .
چیخمادی مین گؤزه بیر داملادا یاش
گؤرمه دیم کیمسه بوزه دردینه قاش
قایغیسین چکدیگین ائل آغلامادی
سوسوزان توپراغیندا چاتلادی داش .
یازیبدی تاریخیمیز سنین آدین
ائللرین داماغیندا قالیب دادین
ایندیسه ایتسه دیلده آدین سانین
عزیزدی خاطیریمده سنین یادین .
خان کاظیم تک ¬بیزایگید ¬بسله¬میشیک
هؤدرده کوراوغلونو سسله¬میشیک
سنله من اوچ قارداشین قارداشییق
هر اسن دومانلا بیز اسمه¬میشیک .
دویورام سنده جیلو حمله سینی
مسجیدین محرابیندا قان سسینی
ایپک آد یولدا باتان دیلمانینین
کؤز کیمی یاندیریجی ناله سینی .
زولاجان دردین آلیم بیرده سولان
یئددی رنگ گوللریله بیرده بولان
قیرگینان شلاله¬ تک بوسدلری
شان گتیر نیسگیلینده یانان قولان
نیمتاجین یاشلی گؤزو یولدا قالیر
سعیدین، اودلو سؤزو سندن آلیر
جعفرین قولونداکی سئل گوجونو
ییغیبان یومروغونا سدده چالیر .
زولاجان دردین آلیم آخ بیرده
گؤروشن گلنلره باخ بیرده
اؤزگورون قوشغولاری شان دیله ییر
شان گتیر قویما چکه آخ بیرده

علی حق نظری صدقیانی ( اوزگور )

نوشته شده توسط علی حق نظری صدقیانی (اوزگور) در 86/12/16 ساعت | لینک ثابت |

---

استاد حسین صدقیانی

                          

حسين صدقياني

استاد حسين صدقياني پدر فوتبال ايران محسوب مي شود . وي در سال 1281 هـ . ش در خطه قهرمان پرور سلماس ، روستاي صدقيان چشم به جهان گشود .و در سال 1318 تيم ملي فوتبال ايران با همت وي تشكيل و در سال 1320نخستين ديدار رسمي تيم ملي با حضور استاد صدقياني به عنوان سر مربي برگزار شد . وي نخستين بازيكن لژيونر فوتبال ايران بود كه در سال هاي 1309تا1315 در باشگاههاي بلژيك بازي كرد و در سال 1311كه در تيم شارلروا عضويت داشت عنوان آقاي گلي ليگ بلژيك را تصاحب نمود . استاد صدقياني در سال 1355 به عنوان سرپرست تيم ملي كشورمان منصوب شد و در جام جهاني آرژانتين 1978 در اين سمت تيم ملي ايران را هدايت مي كرد استاد صدقياني در سال 1360 به ديار باقي شتافت روحش شاد،يادش گرامي باد.

 

نوشته شده توسط علی اسماعیلی در 86/12/04 ساعت | لینک ثابت |

---

قوانین و قواعد زبان ترکی

زبان های گوناگون در جوامع مختلف دارای قوانین و قواعد متفاوت و هم چنین دارای نوشتار خاص خود می باشد در قسمت قبل وبلاگ سلماس نگین آذربایجان واژه های کاربردی زبان ترکی در لهجه فارسی را برای شما معرفی کردیم که نوشته محمد صادق نائبی بود ، در این قسمت کتاب قوانین و قواعد زبان ترکی را برای مطالعه شما عزیزان قرار می دهم امید است با استفاده از این کتاب و همچنین راهنماي هايتان مارا ياري كنيد تا در ارائه مطالب بهتر كوشا تر از ديروز باشيم  .

قوانين و قواعد زبان تركي

نوشته شده توسط علی اسماعیلی در 86/11/17 ساعت | لینک ثابت |

---

واژه هاي زباني

در هر کشور به دلیل وجود زبان های گوناگون و همچنین گویش های متفاوت کلمات با هم ترکیب می شوند قسمتی از این کلمات ترکی را در که وارد زبان فارسی شده و ما روزانه از آنها استفاده می کنیم را می توانید دانلو کرده و بخوانيد .

دانلود يك هزار واژه تركي در فارسي

نوشته شده توسط علی اسماعیلی در 86/11/13 ساعت | لینک ثابت |

---

سال روز در گذشت استاد محمد جعفر سلماسی اولین مدال آور تاریخ ورزش ایران

استاد محمد جعفر سلماسي

در ضمن دوست عزیزم یاشار دانش پی این عکس رو طراحی کرده

محمد جعفر سلماسی نخستین مدال آور ورزش ایران از بازیهای المپیک، در سال 1297 در شهر کاظمین عراق متولد شد. در زمان کودکی به رشته های ورزشی ژیمناستیک و وزنه برداری علاقمند شد و از سن 10 سالگی ورزش را آغاز نمود. سلماسی در تهران در باشگاه نیرو راستی که متعلق به مرحوم منوچهر مهران بود وزنه برداری را فراگرفت و در کنار رسول رئیسی و محمود نامجو پایه گذار اولین تیم ملی وزنه برداری ایران شد. شادروان نامجو در خاطراتش می گوید زمانی که تمرینات سلماسی را دید به وزنه برداری علاقمند و به این رشته پرداخت.

استاد سلماسی در سال 1323 با مجموع 280 کیلوگرم قهرمان دسته پروزن مسابقات قهرمانی کشور شد که در تهران برگزار گردید و این قهرمانی را در سالهای 1324، 1325، 1326 و 1327 هم تکرار نمود.

استاد سلماسی در سال 1323 با مجموع 280 کیلوگرم قهرمان دسته پروزن مسابقات قهرمانی کشور شد که در تهران برگزار گردید و این قهرمانی را در سالهای 1324، 1325، 1326 و 1327 هم تکرار نمود.

ورزش ایران نخستین بار در سال 1948 در بازیهای المپیک حضور یافت. جعفر سلماسی در پیکارهای دسته 60 کیلوگرم وزنه برداری حضورداشت و با درخشش در حرکت پرس و بلند کردن 100 کیلوگرم توانست 7.5 کیلوگرم رکورد المپیکی آنتونی ترلازو (از ایالات متحده و قهرمان المپیک قبل) را در هم بشکند و از تمامی رقبا پیش بیفتد. در حرکت یکضرب، سلماسی با 97.5 کیلوگرم به کار خود پایان داد ولی محمود فیاد از مصر با بلند کردن 105 کیلوگرم شگفتی آفرید و پس از ثبت رکورد 135 کیلوگرم در دوضرب، قهرمان المپیک شد. سلماسی با 312.5 کیلوگرم درجای سوم این وزن قرار گرفت و نخستین مدال ورزش ایران در بازیهای المپیک را برگردن آویخت.

سه سال پس از المپیک، وزنه برداری ایران در اولین دوره بازیهای آسیایی که در دهلی نو برگزار شد با کسب هفت مدال طلا و سه مدال نقره به مقام قهرمانی آسیا دست یافت. در دسته پروزن، محمد جعفر سلماسی با ثبت رکورد 305 کیلوگرم به مدال طلا رسید و پس از آن از تیم ملی کناره گیری کرد. استاد سلماسی سالها در آموزش و پرورش خدمت نمود و پس از بارنشستگی از سال 1373 در شهر قم سکنی گزید. پس از چند سال مبارزه با بیماری دیابت، مرد بزرگ تاریخ ورزش ایران در روز دوشنبه 11 بهمن ماه 1378 در بیمارستان باهنر تهران درگذشت و پیکرش در قطعه 22 بهشت زهرا در کنار شادروان نامجو به خاک سپرده شد.

نوشته شده توسط علی اسماعیلی در 86/11/11 ساعت | لینک ثابت |

---

سلماس تا ۲۰ روز دیگر بر روی صحن مجلس می رود
سلماس تا ۲۰ روز دیگر بر روی صحن مجلس می رود

"محمود صلاحي "-دبير شوراي عالي مناطق آزاد-در گفت و گو با خبرنگار اقتصادي برنا گفت :50 منطقه ويژه اقتصادي در کشور شناخته شده است که پس از بررسي شوراي عالي مناطق آزاد از 19 منطقه اي که در سفرهاي استاني دولت مورد موافقت قرار گرفت، ايجاد 8 منطقه در دولت تصويب شد.

وي با بيان اينکه اشکالات ايجاد سه منطقه ويژه اقتصادي جديد نيز در اين شورا مرتفع شده است، اضافه کرد: دولت ايجادسه منطقه ويژه اقتصادي را در سلماس ،کاشان و زابل در 20 روز آينده به مجلس تقديم مي کند

دوستان منبع این خبر سایت استانداری استان آذربایجان غربی و نیرز سایت خبری برنا نیوز  می باشد

نوشته شده توسط علی اسماعیلی در 86/10/24 ساعت | لینک ثابت |

---